واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
1006
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
مىكرد . يسو - منكو امام بهاء الدين مرغينانى را به وزارت منصوب كرد . پدر او مقام شيخ الاسلامى فرغانه را داشت و اين مقام در آن خاندان موروثى بوده است . نسبت وى از طرف مادر به قراخانيان يعنى طوغان خان مىرسيد . ظاهرا بهاء الدين در كودكى پدر خود را از دست داد . حبش عميد وى را به فرزندى برداشت و چون پسران خود را به « پسران جغتاى داده بود و هريك را بيكى از پادشاه زادگان نامزد كرده . . . بهاء الدين مرغينانى را . . . به خدمت يسو - منكو داده بود » . يسو - منكو از حبش عميد متنفر بود و او را هواخواه قراهلاكو مىشمرد . بهاء الدين تا حدى از آثار اين تنفر مىكاست و كسى را كه به وى نيكى كرده بود از هلاكت نجات داد ولى حبش عميد هرگز دست پروردهء خويش را ، كه بعد از او مقام وزارت اشغال كرده بود ، نبخشيد و پس از تحول دربارى سال 1251 ميلادى ( 649 هجرى ) به فجيعترين و بيرحمانهترين طرزى از او انتقام گرفت . جوينى كه شخصا بهاء الدين و دوستان وى را ديده بوده مىگويد كه وى « علوم دينى و دنياوى جمع داشت » و خانهاش « مجمع بقيهء فضلاء عالم » بود و « مرجع صدور آفاق ، هركس را كه بضاعت فضل سرمايه بودى و آن را خود رواجى نيست در جناب او آن متاع رواج گرفتى » « 1 » .
--> - ورق 203 « ملوقاشى » ؛ نسخه خطى موزهء آسيائى ( 66 D ) 566 a ، ورق 211 « طغاشى » ؛ ( چاپ بلوشه ؛ 175 « نايشى » ؛ همانجا ص 298 - 297 « طوقاشى » ) دربارهء مستى - يسو - منكو بنگريد نيز به تأليف جوينى ( نسخه خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورق 98 ( چاپ قزوينى ، I ، 229 ) ) . ( 1 ) - جوينى ، نسخه خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورقهاى 99 - 98 ؛ ( چاپ قزوينى ، I 232 - 229 ) :